تلفن تماس : 61 82 61 88 (9821+)

آئین نامه اجرائی قانون ممنوعیت به کارگیری اسامی ،عناوین و اصطلاحات بیگانه

آئین نامه اجرائی قانون ممنوعیت به کارگیری اسامی ،عناوین و اصطلاحات بیگانه

شماره ۱۶۹۴۱/ت ۱۷۷۸۸ه ۱۴/۴/۱۳۷۸

وزارت فرهنگ وارشاداسلامی -وزارت کشور-فرهنگستان زبان وادب فارسی

هیات وزیران درجلسه مورخ ۱۹/۲/۱۳۷۸بنابه پیشنهادکمیسیون فرهنگی هیات دولت وبه استناد تبصره (۱۰)قانون ممنوعیت به کارگیری اسامی عناوین واصطلاحات بیگانه -مصوب ۱۳۷۵-آئین نامه اجرایی قانون مذکور رابه شرح زیرتصویب نمود:

ماده ۱-تعاریف اصطلاحات وواژه های استفاده شده دراین آیین نامه به شرح زیرمی باشد:

  • قانون :قانون ممنوعیت بکارگیری اسامی ،عناوین واصطلاحات بیگانه مصوب ۱۳۷۵٫
  • فرهنگستان :فرهنگستان زبان وادب فارسی .
  • اسم خاص :اسمی است که برای نامیدن شخص معین یاجای معین یا چیزمعین به کارمی رود.
  • روزنامه وسایر مطبوعات :نشریه های نوشتاری یابه صورت های دیگر که به طور مستقیم بانام ثابت وتاریخ وشماره وردیف ،درزمینه های گوناگون براساس قانون مطبوعات مصوب ۱۲/۲/۱۳۶۴مجازبه انتشار می باشند.
  • گزارشها و مکاتبات :گزارشهاونامه های رسمی که باامضای مسوولان دستگاه های مندرج – درقانون ارسال می شوند.
  • سخنرانی ومصاحبه رسمی :سخنرانی ومصاحبه روسای قوای سه گانه وزیران ،معاونان رییس جمهور،روسای دیوان عالی کشورودیوان عدالت اداری ،دادستان کل کشور،نمایندگاه مجلس شورای اسلامی ،فرماندهان ستادهای مشترک سپاه پاسداران وارتش وفرماندهان نیروهای پنج گانه سپاه پاسداران ونیروهای سه گانه ارتش وفرمانده نیروی انتظامی ،معاونان وزیران ،روسای دانشگاههاوموسسه های آموزش عالی ،روسا معاونان ومدیران کل سازمانهای دولتی وافرادهمتراز آنان .

ماده ۲-دستگاه های قانونگذاری اجرایی وقضائی کشوروسازمانهای وابسته به آنهاوشرکتهای زیرپوشش ،وابسته یاتابعه وشرکتهای دولتی ملی شده یامصادره شده یادارای مدیریت دولتی که به نحوی زیر پوشش یکی ازوزارتخانه ها یاسازمانهای دولتی اداره می شودویابه نحوی ازانحاءازبودجه عمومی کل کشوراستفاده می کنندیاقسمتی از بودجه آنان رادولت تامین می کندوموسسه هاوشرکتهایی که شمول مقررات برآنهامستلزم ذکرنام است مانندسازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران ،شرکت ملی نفت ایران ،سازمان گسترش ونوسازی صنایع ایران ،سازمان صنایع ملی ایران ،شرکت مخابرات ایران ،شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران وهمچنین شهرداریهاوموسسه هاو نهادهای عمومی موضوع تبصره ذیل ماده (۵)قانون محاسبات عمومی ، مشمول قانون واین آئین نامه می باشند.

ماده ۳-مقامات مذکوردرماده (۱)ودستگاههای موضوع ماده (۲)این آئین نامه موظفندالفاظ وواژه های بیگانه رادرگزارش نویسی ،نامه نگاری سخنرانی ومصاحبه های رسمی به کارنبرند.

ماده ۴-آن دسته ازکلمات عربی وهمچنین بعضی ازواژه های متعلق به سایرزبانهاکه ازدیربازدرزبان فارسی رواج یافته وهم اکنون جزئی اززبان فارسی محسوب می شودیاواژه ها واصطلاحات عربی برگرفته از متون ومعارف وفرهنگ اسلامی که بابافت زبان فارسی معیارهمخوانی وتناسب داشته باشند،واژه بیگانه تلقی نمی شود.

ماده ۵-مکاتبات وآگهی هایی که دستگاههای موضوع ماده (۲)برای مخاطبان غیرایرانی تهیه می کنند ازشمول این آئین نامه خارج است

ماده ۶-افرادی که علاوه برزبان فارسی به یکی از زبانهای خاص اقلیتهای دینی شناخته شده درقانون اساسی یاگویش های محلی وقومی رایج دربعضی ازمناطق ایران سخن می گویندمجازندازاسامی خاص متعلق به آن زبان یاگویش درنامگذاری محصولات وموسسه هاواماکن مربوط به خوددرهمان مناطق استفاده کنند.

ماده ۷-تبدیل نامهای خاص محصولات ساخت کشورهای دیگربه زبان فارسی الزامی نیست وتغییراسامی موسسه هایی که این نوع محصولات راعرضه می کنندضرورت ندارد.

ماده ۸-کالاهای صادراتی ،مشروطبراینکه درداخل کشورتوزیع نشود،از شمول قانون واین آئین نامه خارج است .

ماده ۹-عبارتهای شامل الفاظ بیگانه که درنوشته هایاسخنان موضوع قانون واین آیین نامه به لحاظ رعایت امانت درنقل قول یابیان خصوصیات ومقتضیات تاریخی واجتماعی وآموزشی ذکرآنهاضرورت دارداز شمول قانون واین آیین نامه مستثنی هستند.

ماده ۱۰-دستگاههای اصلی مذکوردرکاده (۲)این آیین نامه موظفندبه منظورزمینه سازی برای اجرای قانون واین آیین نامه باتشکیل شورای حفظ وترویج زبان فارسی ،به ریاست نماینده بالاترین مقام آن دستگاه ضمن هماهنگی وارتباط بافرهنگستان نسبت به شناسایی واعلام واژه های بیگانه که درآن دستگاه وواحدهای وابسته به آن بکارمی رودوپیشنهاد معادل فارسی آن به فرهنگستان ویافتن راههای ترویج معادل های فارسی تصوب شده توسط فرهنگستان دردستگاههای متبوع خوداقدام کنند

ماده ۱۱-صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران موظف است باایجادواحدمناسب درتشکیلات فعلی خودضمن زمینه سازی برای اجرای قانون واین آیین – نامه باجدیت ازبکارگیری واژه های نامانوس بیگانه خودداری کندو ضوابط دستورزبان فارسی معیاررادرکلیه برنامه های خودرعایت نماید صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران ملزم است واژه های مصوب فرهنگستان زبان وادب فارسی راپس ازابلاغ درتمامی موارد بکاربرد.

ماده ۱۲-دستگاههای یادشده درماده (۲)این آیین نامه که به کارگاهها، کارخانه ها،اماکن تولیدی وتجاری وخدماتی پروانه تاسیس وپروانه کسب یا بهره برداری یااجازه تولیدوادامه فعالیت می دهندموظفند پیش ازصدورپروانه واجازه تولیدوادامه فعالیت به متقاضیان ابلاغ کنندتانسبت به تغییرنام موسسه یامحصولات خودوگزینش نام فارسی اقدام کنند.
تبصره -ذکرنام قبلی مکانهاومحصولات درکنارنام جدیدآنها(بین دوکمان ) حداکثرتامدت دوسال مجازاست .

ماده ۱۳-کلیه روزنامه هاونشریه های فارسی زبان موظفندمفادقانون رادرچاپ آگهی های عمومی داخلی ،تبلیغاتی وتجاری رعایت کنند.

ماده ۱۴-استفاده ازتابلویانوشته هاونشانه هایی که منحصرابه خط غیرفارسی تنظیم شده باشدبه استثنای نشانه های بین المللی ممنوع است .نیروی انتظامی موظف است ازنصب وادامه استفاده ازآنهاجلوگیری کند

ماده ۱۵-چنانچه برسرفارسی بودن یک نام میان صاحب موسسه ودستگاههای مجری اختلاف نظرپدیدآیدمرجع تشخیص فرهنگستان خواهدبودکه به درخواست دستگاهای مجری نظرخودرااعلام خواهدکرد.

تبصره –فرهنگستان موظف است ظرف مدت سه ماه ازتاریخ وصول استعلام نظرخودرااعلام نمایددرهرحال تازمانی که فرهنگستان اعلام نظرنکرده است مجازاتهای موضوع تبصره (۸)قانون اعمال نخواهدشد.

ماده ۱۶-وزارت فرهنگ وارشاداسلامی درصورت اطلاع یامشاهده تخلف از مفاد(۱۲)این آیین نامه طی اخطاریه به متخلف ضمن بیان موردیاموارد تخلف ۱۵روزمهلت تعیین می کنندتارفع تخلف صورت گیردچنانچه پس از پایان مدت مذکورتخلف رفع نشده باشدمراتب رابه حوزه انتظامی محل اعلام می نماید تانسبت به تعویض نشانه هاوتغییراسامی وعناوین لازم بعمل آید.درصورت تکرارتخلف مراتب ازطریق مراجع قضایی برای اعمال مجازاتهای بند(ج )و(د)تبصره (۸)قانون منعکس خواهدشد.

ماده ۱۷-وزارت فرهنگ وارشاداسلامی ونیروی انتظامی موظفندبااختصاص واحدمتناسب برای اجرای قانون واین آیین نامه اقدام نمایند.

ماده ۱۸-وزارت فرهنگ وارشاداسلامی سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران وفرهنگستان زبان وادب فارسی وسایرسازمانهای ذی ربط موظفند به نحوه مقتضی ازطریق وسایل ارتباط جمعی زمینه های اجتماعی وفرهنگی اجرای قانون واین آیین نامه رافراهم کنند.

معاون اول رییس جمهور-حسن حبیبی